Với người Pháp, rượu Rosé là một loại rượu vang có màu hồng nhạt gắn liền với rượu nhẹ có vị chát và hình ảnh miền Nam nước Pháp đầy nắng. Với người Mỹ, rosé hầu như được biết đến như một loại rượu ửng hồng nổi tiếng vào cuối Thế Chiến Thứ 2 bởi những chai rượu ngọt rẻ tiền như Mateus Rose của Bồ Đào Nha và White Zinfandels của Bắc California. Với người Châu Á, rượu hồng chẳng khác gì một thứ rượu hỗn hợp, và người ta gần như không có những ý nghĩ tốt đẹp về nó vì nhiều lý do khác nhau.
Theo các nhà sử học, rượu vang hồng có từ khi những người Phoenicia đặt chân lên một vùng đất, giờ là thị trấn Marseille (cũng như những thị trấn khác của Pháp) vào giữa năm 500 – 600 trước Công Nguyên. Họ đã đến và mang theo cả nghề trồng nho nấu rượu. Và một khi con người trở nên phát đạt thì nho cũng thế. Nó đã được nhân rộng khắp Mediterranean nhờ vào nền thương nghiệp thịnh vượng của thành phố cảng Marseille.
Vào thế kỷ thứ 13, thị trấn Provence đã trở nên nổi tiếng với nghề làm rượu vang hồng chuyên dùng để dâng cho Vua Pháp và Giáo Hoàng theo lệnh của công tước Bourgogne. Lớp nước nho ép ra đầu tiênđược dành cho giới hoàng tộc, trong khi loại rượu đỏ được ưa chuộng hiện nay chỉ dành cho tầng lớp nô bộc mà thôi. Còn rượu trắng lúc bấy giờ gần như không tồn tại.
Thế nhưng sau mấy trăm năm có được truyền thống và danh tiếng, tai họa bỗng xảy đến với thương hiệu vang hồng. Vào thế kỷ thứ 20, các loại rượu vang hồng không chỉ đánh mất địa vị cao sang của nó mà còn trở thành biểu tượng cho một loại rượu rẻ tiền, tiêu thụ không đều đặn trong nội bộ nước Pháp. Vài chuyên gia về rượu nói rằng lỗi một phần do rượu vang đỏ của vùng Bordeaux ngày càng có tiếng trên thế giới. Trong khi đó, rượu vang hồng qua nhiều năm vẫn chỉ tiêu thụ trong nước, mà những loại rượu vang hồng hảo hạng thì chẳng bao giờ được biết đến ở nước ngoài.
Ngày nay, vang hồng vẫn chiếm 80% các loại rượu được sản xuất ở Provence, trong đó 90% được bán và tiêu thụ ở Pháp và 10% còn lại được bán ra các nước Canada, Mỹ, Anh, Hà Lan và Nhật Bản. Với lịch sử 2600 năm đằng sau loại vang hồng vốn mang lại lịch sử và tiền bạc cho Provence, thật đáng kinh ngạc khi hình ảnh thương hiệu vang hồng sẽ phải mất nhiều năm để thay đổi.
Vào những năm 80, một số người làm rượu của Pháp như Chateau Simone và La Commanderie de Peyrassol tin rằng người ta nên nghiêm túc gìn giữ vang hồng một lần nữa, và sau đó bắt đầu nâng cao chất lượng rượu lên. Kể từ thời kỳ đầu của kỷ nguyên mới, những nhà sản xuất rượu vang hồng khác của Pháp đã và đang nhòm ngó đến sự gia tăng hàng xuất khẩu, chủ yếu nhắm vào thị trường Anh, Mỹ.
Theo Evelyne Lejeune-Resnick, cố vấn marketing đến từ Pháp, thì những khát vọng này đi kèm với những kết quả lộn xộn: “Xuất qua Anh thì được vì họ vốn có truyền thống và khẩu vị riêng đối với rượu vang hồng. Họ đã là thị trường chính cho loại rượu này trong nhiều thế kỷ qua và họ vẫn giữ nguyên khẩu vị đó. Còn xuất qua Mỹ sẽ khó hơn rất nhiều vì cũng có rất nhiều rượu vang hồng được sản xuất ở Mỹ. Chúng chủ yếu là rượu phớt đỏ hay rượu White Zinfandel, vì thế chúng rất ngọt và nhiều đường – khác hoàn toàn với loại rượu vang hồng chát của chúng ta…Tôi nghĩ rằng khẩu vị của người Mỹ là họ phải nếm thử nhiều lần rồi mới thích, chứ không phải là đã quen với nó”.
Sửa chữa những sai lầm của vang hồng
Trong những ngày ở thung lũng Napa, Jeff Morgan, một người làm rượu, nhà văn và đồng sở hữu nhà máy rượu đến từ Mỹ đã ra sức ủng hộ chất lượng của vang hồng chát. Sau khi trình diễn âm nhạc chuyên nghiệp ở Pháp vào những năm 70 – 80, ông bắt đầu thấy thích vị nhẹ và tính đa dụng của loại rượu vang hồng vốn từng được dâng cho giới hoàng tộc trong vài thế kỷ trước. Ông thích đến nỗi cuối cùng ông quyết định lập nhà máy rượu của riêng mình, với sự giúp đỡ của người góp vốn Daniel Moore. Nhà máy đặt ở thung lũng Napa và chỉ chuyên sản xuất rượu vang hồng. Ông đặt tên nhà máy là SoloRosa (tiếng Ý có nghĩa ‘chỉ có màu hồng’), khởi đầu với 1000 thùng rượu và một niềm tin mạnh mẽ.
“Người ta nghĩ chúng tôi mất trí nên mới mở nhà máy sản xuất rượu vang hồng. Tôi nói lại là có thể chúng tôi mất trí thật, nhưng đây là thứ tôi muốn uống và nó còn được dùng kèm với nhiều món ăn khác nhau…Tôi chắc chắn chúng tôi sẽ tìm thấy thị trường cho nó.’”
Morgan không chỉ tìm được thị trường cho rượu vang hồng, mà thông qua những nỗ lực xuất phát từ niềm đam mê vang hồng của ông và những người khác, ông đã lập ra các loại chiến lược tiếp thị lan truyền và bình dân ở Mỹ thông qua việc quảng bá cho những quyển sách nấu ăn của chính Morgan, trong đó quyển đầu tiên nói về vang hồng trên khắp thế giới. Tương tự, công ty RAP (Công ty “Kẻ báo thù và nhà sản xuất vang hồng”) của ông đã tổ chức sự kiện “Pink Out” ở New York và San Francisco để truyền bá thêm về vang hồng trên thế giới. Morgan cũng đóng góp cho chủ nghĩa truyền bá thương hiệu vang hồng qua báo chí, thương mại và các sự kiện lớn nhằm nâng cao nhu cầu uống rượu vang hồng chát của người Mỹ, đồng thời ông cũng chỉ ra cuộc tranh giành không gian kệ cho vang hồng đang ngày càng khốc liệt từ phía các “ông trùm” như Gallo và Clos du Bois để làm dẫn chứng.
Quay trở lại Provence, James de Roany, quản lý các nhà máy rượu ở Pháp của công ty PGA và là tổng thư ký của Hội đồng các chuyên gia sản xuất rượu Provence (Conseil Interprofessionnel des Vins de Provence) đã nhận thức rõ về cuộc cạnh tranh này, ông luôn bận rộn với việc truyền bá rượu vang bên ngoài Provence. “Những người buôn bán rượu Pháp không thích tiếp thị. Họ thích quảng cáo về lãnh thổ của mình hơn là nhãn hiệu. Họ tin rằng lãnh thổ ảnh hưởng đến rượu, và không nên thay đổi hay mô phỏng rượu vang theo nhu cầu người tiêu dùng. Tôi nghĩ quan niệm thứ hai là một sai lầm lớn… Chúng ta đã có ý tưởng xây dựng thương hiệu đất nước với hi vọng rằng người ta sẽ nghĩ đến “Rosé de Provence” như họ đã làm với Carmenere của Chile hay Sauvignon Blanc của New Zealand… Provence đã và đang làm rượu trong 26 thế kỷ qua nên có nhiều nền tảng tốt để tiếp tục.”
Thật tình mà nói, bây giờ Rosé de Provence là một nỗ lực xây dựng thương hiệu đã được chính phủ Pháp phê chuẩn nhằm quảng bá những địa danh và tên tuổi nổi tiếng đến người tiêu dùng – đặc biệt đối với những người mới biết đến cuộc thi nếm rượu. Như cuộc thi năm 2007, những nỗ lực của công ty PGA, công ty sở hữu ba nhà máy rượu tên là Coteaux d’Aix-en-Provence. đã giành đựơc chính sách cho phép nhãn hiệu “Rosé de Provence” xuất hiện trên các chai rượu. Bước tiến đề này dựa trên ý tưởng muốn tô đậm chất lượng bên trong những chai rượu của Provence với việc sử dụng danh tiếng quốc tế vượt trội luôn gắn liến với vùng đất này, điếu đó khiến người ta nghĩ đến một phong cách sống lý tưởng, những ngày nghỉ êm dịu và cuộc sống êm đềm.
Giờ đây, đó chính là một lý do để thưởng thức rượu vang hồng và mơ mộng.
Alycia de Mesa (Lê Ngọc Hà Thanh – Công ty thương hiệu LANTABRAND - sưu tầm và lược dịch từ brandchannel.com)
